W trzyetapowym zadaniu realizowanym wspólnie z Central Conservatory of Music Middle School w Pekinie obok polskich artystów wzięli udział utalentowani chińscy uczniowie i ich pedagodzy. W pierwszym etapie artyści polscy wykonali w Pekinie koncerty prezentujące arcydzieła polskiej kameralistyki XIX i XX wieku. Następnie przygotowali z artystami chińskimi repertuar zwieńczony wspólnymi koncertami w ramach festiwalu, a także przeprowadzili kursy mistrzowskie. Ostatnim etapem były koncerty w Rybnej i w Bytomiu, z repertuarem polskim i utworami chińskimi. Projekt spotkał się z dużym zainteresowaniem odbiorców, a nawiązana współpraca i wymiana kulturalna będzie realizowana w roku przyszłym.
„Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej”
„We would like to leave a little bit of amber,
we would like to take a little bit of silk”
Na styku różnych kultur dzieją się rzeczy twórcze, zdolne poruszyć głęboko, wyrwać z kolein, stworzyć nową jakość. Istotna jest również potrzeba stworzenia platformy współpracy i inspiracji, dzielenia się tym, co nowe, cenne, wzbogacające. Zaznajomienia z muzyką, która zyskała i wciąż zyskuje nowe oblicze, nową odsłonę. Wszak różnica pomiędzy kulturą chińską liczącą sobie tysiące lat a kulturą kraju - Polski - którego historia i tożsamość kształtuje się tak wiele lat później o lata jest uderzająca, kraju targanego okropnościami niewoli, brakiem stabilizacji, bezpiecznej ciągłości. Z tego muzycznego ogrodu wybraliśmy muzykę kameralną, jedną z najcenniejszych form komunikacji, sadząc, że będzie to forma najskuteczniejsza artystycznie, mentalnie, a nawet organizacyjnie, jeśli chodzi o nawiązanie współpracy która ma trwać, rzeczywistych więzi, wymiany myśli i doświadczeń. Jak powiedział niegdyś Goethe o kwartecie smyczkowym: słychać tu czterech rozumnych ludzi prowadzących ze sobą rozmowę. To odnosi się wszak do całej kameralistyki i predystynuje ją do tego, by szczególnie skutecznie się z jej pomocą komunikować; by móc pracować razem, uczyć od siebie nawzajem i pogłębiać zainteresowanie dalszą współpracą.
A że polska muzyka kameralna, zwłaszcza najnowsza, może poszczycić się dziełami wybitnymi, nie było trudno wybrać do tego przedsięwzięcia szeregu arcydzieł, utworów godnych poznania, zapamiętania i wprowadzenia do stałego repertuaru. Dzieł różnych - od tych „pomnikowych” z wieków minionych po klasykę XX wieku i utwory najnowsze. „Żeby napisać dobry wiersz trzeba wiedzieć więcej, niż jest w nim wyrażone. Świadomość wyprzedza jakiekolwiek środki wyrazu. (Czesław Miłosz Nieobjęta ziemia). Podobnie jest z utworami - by móc je zagrać trzeba rozumieć, co jest w nich wyrażone. By zaś rozumieć potrzeba wiele czasu i pracy, a zdarza się ( - w przypadku kultur odległych - ) że i pomocy tłumacza czy przewodnika. Taka jest więc nasza rola w tym projekcie - rola poszukiwaczy pereł, wydobywania tych pereł na światło dzienne, objaśniania znaczeń i kontekstów kulturowych. Odpowiedzialność to i zaszczyt - być pełnoprawnym ambasadorem, rzecznikiem i skutecznym promotorem, zdolnym zaciekawić i nawiązać dialog.
Informacje o wykonawcach biorących udział w projekcie:
Kwartet Akademos
Założony w 1997 roku zespół od początku swojego istnienia prowadził bardzo intensywną działalność koncertową występując w ośrodkach muzycznych Austrii, Belgii, Białorusi, Czech, Finlandii, Niemiec, Litwy, Słowacji, Rumunii, Wielkiej Brytanii, Włoch i USA. Brał udział w ogólnopolskich i międzynarodowych festiwalach i konkursach muzycznych zdobywając nagrody i wyróżnienia. Jest laureatem I nagrody na 16. Concorso Internationale di Esecuzione Musicale "Provincia di Caltanisetta" Musica da Camera" we Włoszech, III nagrody na Międzynarodowym Konkursie im. Beethovena w Hradec (Czechy), nagrody Radia Katowice za najlepsze wykonanie utworu kompozytora śląskiego oraz nagrody PWM na Ogólnopolskim Konkursie Kwartetów Smyczkowych w Katowicach. Otrzymał również stypendium twórcze Ministra Kultury. Kwartet Akademos brał udział w kilkudziesięciu festiwalach muzycznych m.in: w Łańcucie, Warszawie (Warszawska Jesień), Central European Festival w Zilinie, Bachfest w Lipsku, Osterfestival Bayreuth i inne. W maju 2007 roku zespół został zaproszony do Carnegie Hall w Nowym Jorku na elitarny kurs „The ESQ Workshop: Beethoven Quartets”, który był prowadzony przez członków The Emerson String Quartet i wystąpił dwukrotnie w Carnegie Hall w ramach: Emerson String Quartet Young Artists Concerts. W repertuarze koncertowym zespołu znajduje się ponad dwieście pozycji wśród których są arcydzieła kameralistyki XVIII i XIX, klasyka XX wieku oraz dzieła najnowsze. Kwartet ma swoim dorobku liczne prawykonania utworów współczesnych. Brał również udział projektach interdyscyplinarnych współpracując m.in. ze Śląskim Teatrem Tańca i Orkiestrą Muzyki Nowej. Akademos realizuje również własne projekty artystyczne. W związku z Rokiem Beethovena zespół przygotował wszystkie kwartety smyczkowe L.v Beethovena i zaprezentował je w sezonach w ramach cyklu pt. Nie dla Elizy – Beethoven i arcydzieła XX wieku, był także głównym wykonawcą monograficznych Festiwali Arcydzieł Kameralistyki, a w latach ubiegłych autorskich cykli koncertowych Aleksandry Batog " W pałacu księcia Razumowskiego – Beethoven
w towarzystwie Haydna i Mozarta", "Schubert i Mandelsztam – moje pieśni na zawsze zachowaj" i "Estrema bellezza". Dorobek nagraniowy kwartetu obejmuje liczne rejestracje archiwalne dzieł współczesnych zrealizowane m.in. dla Polskiego Radia oraz dla kilku zagranicznych rozgłośni radiowych. Zespół nagrał również kilka płyt CD z dziełami: Beethovena, Lasonia, Szymanowskiego, Szostakowicza, Schnittke'go, Szymańskiego i Vivaldiego, które zostały wydane przez Polskie Radio Katowice, Śląskie Towarzystwo Muzyczne oraz Acte Prealable.
Irena Kalinowska-Grohs - skrzypaczka, solistka, kameralistka, pedagog.
Jest absolwentką Akademii Muzycznej w Katowicach w klasie skrzypiec Janusza Skramlika i podyplomowych studiów kameralnych w klasie Marka Mosia.
Studiowała również w Wiedniu u Rainera Küchla. W latach 1994-1995 grała w prowadzonej przez Claudio Abbado Gustav Mahler Jugend Orchester.
Jest współzałożycielką i długoletnią prymariuszką Kwartetu Akademos, z którym w latach 1997-2005 koncertowała w kraju i zagranicą, dokonywała prawykonań, brała udział w licznych konkursach i festiwalach. Jest laureatką wielu konkursów kameralnych, m.in. w kategorii duetów: III nagroda na XII Międzynarodowym Konkursie Muzyki Kameralnej w Łodzi, w kategorii kwartetu I miejsce na XVI Międzynarodowym Konkursie Kameralnym w Caltanisettcie na Sycylii, III nagroda na V Miedzynarodowym Konkursie Beethovenowskim w Hradec nad Moravici, podwójne wyróżnienie na Ogólnopolskim Konkursie Kwartetów Smyczkowych zorganizowanym z okazji XX lecia działalności artystycznej Kwartetu Śląskiego - nagroda Polskiego Radia za najlepsze wykonanie utworu kompozytora śląskiego i zaproszenie do udziału w cyklu „Krakowskie wieczory kameralne”, będące nagrodą Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Współtworzy zespół solistów „Orkiestra Muzyki Nowej” z którym występuje podczas polskich i miedzynarodowych festiwali tj. „Warszawska Jesień”, „Melos Ethos” , „Musica electronica nova”. Bierze także udział w cieszącym się uznaniem środowiska muzycznego i publiczności cyklu koncertów muzyki współczesnej w sali kameralnej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia współorganizowanych przez OMN, gdzie regularnie zespół przygotowuje wysokiej jakości programy koncertowe obejmujące wybitne dzieła współczesne, często łączone z prawykonaniami zamówionych utworów z udziałem znakomitych solistów i dyrygentów. Od 2009 roku tworzy duet z pianistką Barbarą Pakurą, z którą wiele koncertuje, realizuje własne projekty artystyczne, skoncentrowane na promocji muzyki polskiej. Jest pedagogiem Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Bytomiu.
Marcin Sikorski, pianista-kameralista, „Fenomenalny muzyk” „Pianista o znakomitej technice i dużej wyobraźni” „Wytrawny kameralista”
Laureat nagrody "Fryderyk", który w 2001 roku debiutował w Carnegie Hall. Oficjalny pianista Konkursów im. H. Wieniawskiego od roku 1996, konkursów skrzypcowych: im. J. Joachima w Hanowerze, im. B. Brittena w Londynie. Jego muzyczni partnerzy to Bartłomiej Nizioł, Erin Keefe, Reiko Otani, Haik Kazazyan, Li Teng, Mei Diyang, Agata Szymczewska, Bartosz Bryła, Łukasz Błaszczyk, Rafał Kwiatkowski. Od roku 2012 również Soyoung Yoon - zwyciężczyni XIV Konkursu im. H. Wieniawskiego. ”W duecie z pianistą Marcinem Sikorskim stworzyli wszechświat, który bez reszty pochłonął publiczność” pisano po jednym z występów, wszystkie przyjmowane są owacjami na stojąco. Był uczniem Bogumiły Ścigały w PSM w Bytomiu, studentem Marii Szwajger-Kułakowskiej w katowickiej Akademii Muzycznej. Kształcił się pod okiem Isaaca Sterna, Leona Fleishera, Bruno Canino oraz kwartetów LaSalle, Juilliard, Emerson, Guarneri. Laureat konkursów muzyki kameralnej w Paryżu, Gdańsku, Pörtschach, Vercelli i Krakowie. Najlepszy pianista podczas wielu konkursów skrzypcowych, ostatnio XIV Konkursu im. H. Wieniawskiego oraz Międzynarodowego Konkursu im. A. Chaczaturiana w Erywaniu. W grudniu 2012 był jurorem konkursu muzyki kameralnej w Pekinie. Prowadzi tam również regularnie kursy mistrzowskie. Na płytach CD zarejestrował z Anną Marią Staśkiewicz utwory Lutosławskiego, Schnittke i Prokofiewa. Z kwartetem AKADEMOS kwintety fortepianowe Szostakowicza i Schnittke. Z bratem Bartoszem, kontrabasistą Wiener Philharmoniker transkrypcje sonat skrzypcowych Francka i Ravela. Najnowsza zawiera sonaty R. Straussa i D. Szostakowicza nagrane z Jakubem Haufą. Jest adiunktem dr hab. Akademii Muzycznej w Poznaniu, gdzie prowadzi klasę kameralistyki i towarzyszy studentom skrzypiec.
Lorien Trio – zespół założony w 2004 roku przez trzy kameralistki, które poznały się podczas projektów koncertowych realizowanych w ramach Orkiestry Muzyki Nowej. Trio tworzą flecistka Alicja Lizer-Molitorys, altowiolistka Aleksandra Batog oraz Agnieszka Kaczmarek-Bialic grająca na harfie. Każda z członkiń tria prowadzi indywidualną, bardzo intensywną działalność artystyczną i edukacyjną, ale wspólne granie traktują jako szczególny dar i wielką przyjemność.
Impulsem do powstania zespołu była chęć poznania, przygotowania i prezentacji arcydzieł XX wieku napisanych na taki właśnie skład instrumentalny: Sonaty Debussy'ego, Elegiac Trio Baxa, Ogrodu radości i smutku Gubaiduliny. Od tego czasu zespół wystepował z powodzeniem podczas koncertów i festiwali m.in. w Katowicach, Łodzi, Toruniu, Krakowie, Wrocławiu, Zakopanem, Bytomiu i Wilnie. W roku 2008 trio odbyło tournee po Turcji na zaproszenie Ambasady Polskiej w Ankarze i Uniwersytetu Bosforskiego. Z czasem, poza prezentacją "żelaznego" repertuaru na trio harfowe, dużą część aktywności zespołu zaczęło pochłaniać także zamawianie, przygotowywanie i prawykonywanie nowych utworów. Efektem tego było powstanie i prawykonanie kilkunastu utworów kompozytorów polskich i zagranicznych, znacznie poszerzających i wzbogających repertuar tego typu zespołów. Warto tu wyróżnić koncert prawykonań transmitowany przez Polskie Radio Program II podczas IV Festiwalu Muzyki Nowej w Bytomiu. Artystki zaprezentowały publiczności i radiosłuchaczom trzy utwory, które napisali ukraińscy kompozytorzy Aleksandr Shymko i Maxim Shorenkov oraz Michał Kirkoff z Bułgarii. Istotną część działalności zespołu stanowi propagowanie muzyki wśród dzieci i młodzieży w województwie śląskim podczas projektów edukacyjnych Śląskiego Towarzystwa Muzycznego.
Programy koncertów:
Kwartet Akademos i Marcin Sikorski
Karol Szymanowski - I Kwartet smyczkowy
Juliusz Zarębski’ - Kwintet fortepianowy g-moll op.34
Aleksander Lasoń - Muzyka kameralna nr 1 "Stalowowolska"
Paweł Szymański - Five pieces for string quartet
Lorien Trio
Joanna Szymala - "Moja shikantaza"
Maciej Zieliński - "Before yesterday and tomorrow"
Piotr Moss - "Ophelie"
Przemysław Scheller - "Garden of the time-lapse"
Irena Kalinowska-Grohs - skrzypce / Marcin Sikorski - fortepian
Witold Lutosławski - Partita
Grażyna Bacewicz - Sonata No. 4
Karol Szymanowski – Nokturn i Tarantella